Sejm przeciwny zniesieniu limitu dwóch kadencji wójtów i burmistrzów. Co to znaczy dla naszych włodarzy?

Ograniczenie kadencyjności wprowadzono w 2018 roku, za rządów PiS, jednocześnie wydłużając kadencję samorządową z czterech do pięciu lat. Ponieważ wcześniejsze kadencje nie są uwzględniane, pierwszymi wyborami, w których obecni włodarze mogą odczuć skutki nowych przepisów, będą wybory w 2029 roku. Osoby wybrane zarówno w 2018, jak i 2024 roku nie będą mogły ponownie ubiegać się o ten sam urząd w danej gminie.

Niedawno Sejm odrzucił ustawę, znoszącą limit dwóch kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Był to jeden ze sztandarowych postulatów PSL. Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiadał, że w razie fiaska zmian ludowcy będą domagać się dwukadencyjności także dla posłów i senatorów. - W głosowaniu wzięło udział 437 posłów: 213 zagłosowało za, 215 było przeciw, a dziewięcioro wstrzymało się od głosu. 23 parlamentarzystów nie głosowało. PSL nie zebrało pełnego poparcia koalicji. W KO, Lewicy, Centrum i Polsce 2050 łącznie 15 posłów zagłosowało przeciw, a czworo wstrzymało się od głosu. Przeciwnicy zmian wygrali różnicą dwóch głosów. Rozstrzygnięcie ucieszyło posłów opozycji - na sali dało się słyszeć brawa oraz radosne okrzyki - informuje Interia.

Których włodarzy z powiatu parczewskiego dotyczy, a których nie dotyczy decyzja Sejmu?

Decyzji Sejmu nie musiał śledzić Mariusz Hołowieniec, wójt gminy Sosnowica, który może ubiegać się o reelekcję, bo obecnie trwa jego pierwsza kadencja. W wyborach w 2024 roku Mariusz Hołowieniec pokonał Sławomira Czubackiego. Na Hołowieńca zagłosowało 729 osób, a na Czubackiego – 574.

Pozostali włodarze gmin z powiatu parczewskiego prawdopodobnie nie są zadowoleni z decyzji Sejmu. O reelekcję nie będą się mogli ubiegać: Paweł Kędracki, burmistrz Parczewa; Grażyna Lamczyk, wójt gminy Dębowa Kłoda; Dariusz Łobejko, wójt gminy Jabłoń; Paweł Krępski, wójt gminy Milanów; Monika Mackiewicz-Drąg, wójt gminy Podedwórze czy Tomasz Kanak, wójt gminy Siemień.

Tak głosowali mieszkańcy w 2024 roku

W 2024 roku w gm. Parczew, na Kędrackiego zagłosowało 3086 osób, a na starostę Janusza Hordejuka –  2658. To dane z wszystkich obwodów.

Różnica głosów była większa, niż spodziewała się część komentatorów, którzy twierdzili, że o wyniku zaważy 100-200 głosów.

W niektórych obwodach rywalizacja była jednak bardzo zacięta – na ul. Polnej oddano 242 głosy na Kędrackiego, a 240 na Hordejuka. Z kolei w obwodowej komisji nr 7 (budynek po Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w Parczewie) oddano 446 głosów na Kędrackiego, a 427 na Hordejuka.

Większa była różnica głosów w podparczewskich miejscowościach, np. w Jasionce oddano 172 głosy na urzędującego burmistrza, a 114 na starostę. Paweł Kędracki różnicą około 100 głosów zwyciężył w Koczergach.

W gm. Siemień wyraźnie zwyciężył urzędujący wójt – Tomasz Kanak, na którego oddano 1456 głosów. Z kolei 443 osoby zagłosowały na Arnolda Łagowskiego.

W gminach Podedwórze, Milanów i Jabłoń zostały zorganizowane plebiscyty, bo do wyborów zgłosili się tylko urzędujący wójtowie. Głosowania okazały się czystą formalnością.

W przypadku Dariusza Łobejko z gm. Jabłoń na "tak" było 84,93 proc. wyborców, w przypadku Pawła Krępskiego z gm. Milanów – 83,5 proc., a Moniki Mackiewicz-Drąg z gm. Podedwórze – 71,41 proc. 

W powiecie parczewskim druga tura została zorganizowana jedynie w gminie Dębowa Kłoda. Grażyna Lamczyk, urzędująca wójt, zmierzyła się w niej z Bartłomiejem Gogłuską, radnym i pracownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wójt zwyciężyła o włos – oddano na nią 893 głosy wobec 866 oddanych na Gogłuskę. 

Stanowisko wójt Grażyny Lamczyk: 

Decyzja o utrzymaniu dwukadencyjności wójtów, burmistrzów oraz prezydentów miast jest w mojej ocenie fundamentalnym błędem ustrojowym, z którym kategorycznie się nie zgadzam. Samorząd terytorialny to nie tylko kwestia piastowania określonego urzędu – to przede wszystkim ogromna odpowiedzialność, bezcenne doświadczenie, dogłębna znajomość lokalnych realiów oraz unikalna umiejętność skutecznego działania na rzecz mieszkańców. Zarządzanie strukturami samorządowymi, realizacja strategicznych inwestycji oraz racjonalne dysponowanie środkami publicznymi wymagają wiedzy i zaangażowania, które wykuwają się często przez długie lata rzetelnej pracy. Wprowadzenie odgórnych, sztywnych limitów czasowych w sposób sztuczny pozbawia lokalne społeczności liderów o wybitnych kompetencjach, którzy zdołali zyskać autentyczne zaufanie swoich współobywateli. Praca w samorządzie wiąże się z nieustannym obciążeniem i koniecznością podejmowania trudnych, strategicznych decyzji, przez co nie każdy, kto podejmuje się tej służby, pragnie kontynuować ją przez kolejne lata. Tym bardziej suwerenne prawo do oceny przydatności danego włodarza powinno należeć wyłącznie do mieszkańców. Jeżeli są oni zadowoleni z dotychczasowych efektów pracy wójta, burmistrza czy prezydenta, powinni mieć niezbywalne prawo do powierzenia mu mandatu na kolejną kadencję. Jeśli zaś oczekiwania te nie zostaną spełnione, mechanizm weryfikacji i zmiany realizuje się w sposób naturalny – przy urnie wyborczej. Istotą dojrzałej demokracji jest bowiem wolność wyboru oraz prawo do bezpośredniego rozliczania rządzących, a nie administracyjne ograniczanie alternatyw przed czasem. Równie istotną kwestią pozostaje naruszenie zasady równości reguł gry publicznej. Trudno odnaleźć merytoryczne uzasadnienie dla sytuacji, w której restrykcje kadencyjne dotykają wyłącznie jednoosobowe organy wykonawcze gmin i miast. Jeżeli intencją ustawodawcy miało być przeciwdziałanie rutynie czy monopolizacji władzy, to z perspektywy sprawiedliwości społecznej i spójności konstytucyjnej analogiczne ograniczenia powinny bezwzględnie objąć również radnych, posłów oraz senatorów. Demokracja nie może stosować dwoistej miary w zależności od szczebla i charakteru zajmowanego stanowiska. Choć wielu komentatorów obawia się paraliżu politycznego, jestem głęboko przekonana, że Sejm nowej kadencji, wyłoniony w nadchodzących wyborach, dokona natychmiastowej rewizji tych przepisów i zniesie niefortunne ograniczenia kadencyjne. Niewykluczone, że stosowna korekta nastąpi jeszcze wcześniej, podczas jednego z najbliższych posiedzeń Parlamentu. Taka reforma stanowiłaby realny wyraz zaufania do dojrzałości polskiego społeczeństwa. Moje stanowisko w tej sprawie pozostaje jednoznaczne i niezłomne: sprzeciwiam się instytucji dwukadencyjności, która zamiast chronić demokrację, ogranicza podmiotowość wyborców. Wszelkie moje intencje i działania zawsze zmierzają ku temu, co buduje, uzdrawia i wprowadza trwały ład oparty na harmonii, wzajemnym szacunku oraz zaufaniu do obywateli. Pozwólmy ludziom wybierać – niech to suwerenny głos mieszkańców, zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym, decyduje o tym, komu powierzyć odpowiedzialność za wspólną przyszłość.